Omgaan met fysieke agressie bij Korsakov

25 februari 2019
Omgaan met fysieke agressie bij Korsakov

Onlangs heeft de eerste training 'Omgaan met fysieke agressie bij Korsakov' plaatsgevonden bij één van onze leden. Bernadette van den Brekel, trainer vertelt haar ervaring over deze training. Meer informatie over de training vindt u hier.






De training:
Een bewoner van een afdeling met mensen met Korsakov is dagelijks verbaal agressief, bedreigd personeel, daagt medebewoners uit en verpest de sfeer tijdens maaltijden. De bewoner negeert regelmatig regels of afspraken. Waar niet iedereen hem op aan durft te spreken vanwege de angst op escalatie.De bewoner heeft een tijd geleden zijn hele inboedel over z’n balkon gegooid.Medewerkers voelen zich al geruime tijd onveilig en zeggen: “het is niet de vraag of maar wanneer het escaleert en er iemand gewond raakt”. Met dit verhaal werd ik gevraagd een training te geven aan de medewerkers van deze afdeling.

In totaal heb ik twee groepen verzorgenden, verpleegkundigen en een huishoudelijk medewerker ieder 4 bijeenkomsten getraind in hoe om te gaan met de dagelijkse dreiging van agressie en wat te doen wanneer er daadwerkelijk sprake is van fysieke agressie van deze bewoner.
De Korsakov Academie biedt op dit moment twee trainingen aan die gaan over omgaan met agressie:
♦ Omgaan met agressie bij Korsakov vanuit relationeel perspectief
Omgaan met fysieke agressie bij Korsakov

Beide trainingen vullen elkaar goed aan en zouden ideaal gezien samen achter elkaar gevolgd kunnen worden. In beide trainingen wordt een fasenmodel van agressie gebruikt. De training omgaan met agressie bij Korsakov vanuit relationeel perspectief gaat vooral over de eerste fasen in het model (neutrale fase en reactiefase) en de laatste (herstelfase) en richt zich met name op de preventie van agressie.
De training omgaan met fysieke agressie bij Korsakov, richt zich op fase 3 en 4, de escalatie- en crisisfase waarin de-escaleren niet altijd meer een optie is.

In vier volle bijeenkomsten heb ik aan de hand van praktijksituaties van de deelnemers verschillende onderdelen en thema’s behandeld met als doel dat de medewerkers zich na afloop zelfverzekerder voelen en weten welke reacties/interventies effectief zijn in geval van (dreigend) fysiek agressief gedrag. En deze interventies ook toe kunnen passen, dat wil zeggen vaardiger zijn.
De training is ook breder gemaakt en niet alleen toegespitst op een bewoner.

Wat is er aanbod gekomen
Definitie agressief gedrag, soorten agressie en fasen model
Inzicht in eigen reacties: non-verbaal/verbaal, sub assertief, agressief of assertief; als Rots of als Water? Wat escaleert, wat de-escaleert?
Omgaan met emoties en professioneel reageren
Signalen van spanning
Grenzen stellen en 4 stappen methode
Basis pakket technieken fysieke weerbaarheid: basisprincipes fysieke weerbaarheid; stevig staan en balans houden; zelfverzekerde lichaamstaal; afweer van klappen; loskomen uit verschillende grepen: polsgrepen, middelgreep, kledinggreep en haargreep; wurggreep, enkele technieken voor noodgevallen/noodweer
Eerste opvang collega’s: do’s en dont’s
Protocol van de instelling met betrekking tot agressie en wettelijke regels bij fysiek ingrijpen: noodweer, Wet Zorg en Dwang

Resultaat
Allereerst wil ik benadrukken dat ik onder de indruk was van de kennis en vaardigheden van deze deelnemers die al langer met mensen met Korsakov werken. Ze zijn zich er niet altijd van bewust hoe ze in de praktijk al effectief en adequaat optreden. Ze zijn met andere woorden ‘onbewust bekwaam’.
Dagelijkse spanningsvolle situaties weten ze regelmatig af te wenden / te de-escaleren door afwisselende strategieën in te zetten: negeren, afleiden, humor, begrenzen en corrigerend optreden. Soms lijkt het intuïtief, soms door een enkele blik met een collega uit te wisselen weten ze op een effectieve manier in te grijpen of gedrag te negeren waardoor erger voorkomen wordt. Het wil wel wat zeggen als deze medewerkers zich bedreigd voelen en dringend om een training vragen.

De inhoud van de training omvatte hun vragen en behoeften en heeft als resultaat dat ze zich veiliger en bekwamer voelen. Met thema’s als: eigen emoties, eigen reacties en effectief optreden bij dreigend agressief gedrag of fysiek agressief gedrag, is in de training veel geoefend en geleerd. De deelnemers hebben een basispakket aan fysieke vaardigheden getraind waardoor hun gevoel van zekerheid en veiligheid is vergroot en hun optreden en uitstraling daadkrachtiger en meer uniform is.

Uit de evaluaties blijkt dat de deelnemers unaniem positief zijn over de training zowel qua inhoud als bruikbaarheid: ze zijn positief over de praktische invulling en toepasbaarheid en wat ze geleerd hebben. Deelnemers geven aan zich door de training zekerder, veiliger te voelen en te weten wat te doen in geval van (fysiek) agressief gedrag.
Deelnemers benadrukken ook hoe zinvol het was om in de training met elkaar als collega’s praktijkervaringen uit te wisselen, te bespreken en reacties te oefenen.

Ik ben zelf als trainer erg tevreden en een beetje een paradox hoop dat wat ze geleerd hebben nooit hoeven toepassen!. Mocht je interesse na dit verhaal gewekt zijn en wil je overleggen of deze training geschikt is voor jullie afdeling, neem contact op met mij of het Korsakov Kenniscentrum.

Bernadette van den Brekel