Over KorsakovSyndroom van Korsakov
Het syndroom van Korsakov werd voor het eerst in 1852 beschreven door de Zweedse arts Magnus Huss. De Russische psychiater Sergei Korsakov beschreef het syndroom echter veel duidelijker en werd daardoor invloedrijker. Zo raakte zijn naam aan dit syndroom verbonden. De aandoening werd voornamelijk gerelateerd aan alcoholmisbruik maar kwam ook bij zwangere vrouwen die veelvuldig moesten braken of bij mensen met darmproblemen voor. De directe oorzaak is een ernstig gebrek aan thiamine, ofwel vitamine B1. Tegenwoordig ontstaat in de huidige westerse wereld een dergelijk tekort voornamelijk nog bij alcoholisten die te weinig eten. Korsakov wist overigens niet dat een gebrek aan vitamine B1 de oorzaak was van de door hem beschreven geheugenstoornissen en gedragsproblemen: dit werd pas in 1947 ontdekt.
Het syndroom van Korsakov is een aandoening waarbij een gedeelte van de hersenen wordt aangetast. Hierdoor ontstaat geheugenverlies. De patiënt verliest vooral het vermogen om iets nieuws te leren, terwijl vaak ook het begrip van tijd gestoord raakt. Het gedrag van de patiënt verandert. Deze kan niet meer voor zichzelf zorgen. Door het langdurige alcoholmisbruik ontstaan ook afwijkingen aan organen als hart, lever, alvleesklier. Een bijkomend gezondheidsrisico is het hoge percentage rokers (ca. 80%).
Hoe vaak komt het voor? Het is erg moeilijk om het juiste aantal mensen met het syndroom van Korsakov te schatten. Er zijn geen exacte en recente gegevens voor handen, en als ze er zijn gelden ze slechts voor een specifieke regio. De berekeningen in Nederland komen voort uit percentages van het aantal zware of excessieve drinkers. Hierbij wordt een onder- en een bovengrens gehanteerd. Er zijn momenteel in Nederland vermoedelijk 8.000 tot 10.000 Korsakov patiënten.
Voordat de vitamine B1 een kritische ondergrens bereikt heeft, ontstaat er een acuut en levensbedreigend ziektebeeld: de Wernicke-encefalopathie. Dit ziektebeeld is te herkennen aan oogbewegings- en loopstoornissen en verwardheid. Dit beeld is echter niet altijd duidelijk aanwezig. In deze fase kan er bij het geven van een flinke hoeveelheid vitamine B1, in de vorm van injecties het syndroom van Korsakov nog voorkomen worden.
Wat gaat er aan vooraf? Waar het iemand met een ernstig alcoholprobleem nog net lukt de controle over het eigen leven te behouden loopt het bij Korsakov geheel uit de hand. De patiënt is steeds minder in staat voor zichzelf te zorgen, maar wijst door gebrek aan inzicht in zijn of haar situatie de hulp van anderen af. Vaak moeten familieleden machteloos toezien hoe iemand steeds verder afglijdt, zonder dat zij er iets tegen kunnen doen. Deze situatie kan plots ontstaan, maar ook een sluipend verloop is mogelijk. De beperkingen van een Korsakov patiënt zijn voor een buitenstaander vaak lastig te herkennen. Iemand met Korsakov kan zich verbaal goed uitdrukken en een beeld van zichzelf schetsen dat heel aannemelijk klinkt, maar weinig met de huidige realiteit van doen heeft. We spreken dan van confabuleren, want van bewust liegen is meestal geen sprake. Het gedrag van de Korsakov patiënt maakt samenleven zeer moeilijk, maar ook een zelfstandig leven leiden is voor de patiënt onmogelijk.
Zoekt u meer informatie of heeft u behoefte aan persoonlijk contact? Het telefonisch informatienummer is bereikbaar van maandag van 10.00 uur tot 12.00 uur 010 - 29 31 447
|
NieuwsitemsColumnsMij mankeert niksZorgprogramma |
