Vrijwillige opname of niet?

di 17 januari 2012

Een mijnenveld voor zorgverlener en Korsakovpatiënt

 

Susanne van den Hooff en Anne Goossensen publiceerden in het tijdschrift voor Gezondheidszorg en Ethiek een artikel waarin de problemen rond vrijwillige (of gedwongen) opname uiteen worden gezet[1]. Wat mij bij het lezen vooral opviel is hoe complex onze wetgeving (BOPZ) over dit onderwerp in elkaar zit en dat de wijze waarop deze in de praktijk wordt toegepast zo mogelijk nog ondoorzichtiger is. Druist die wet en haar toepassing niet in tegen wat wij  als goede zorgverleners willen nastreven?

Het probleem zit vooral in het gebrek aan ziekte-inzicht van de Korsakovpatiënt. De noodzaak tot opname of behandeling zal deze vrijwel altijd ontkennen en zich er soms hevig tegen verzetten. Onze wetgeving heeft het zelfbeschikkingsrecht echter goed geregeld en het ‘nee' van mensen met Korsakov verandert niemand zomaar in een ‘ja', ook al zijn alle betrokkenen er van overtuigd dat hulp geboden is.

In het gastenboek van onze site staan regelmatig noodkreten van mantelzorgers die machteloos moeten toezien hoe hun dierbare zichzelf te gronde richt. Kunnen ze pas ingrijpen als het echt volledig uit de hand loopt?

Des te merkwaardiger is het dat naar schatting meer dan de helft van de langdurig opgenomen Korsakovbewoners formeel  ‘vrijwillig' in het verpleeghuis verblijft. Dus zonder BOPZ-status. Hoe kan dat? Van den Hooff en Goossensen gebruiken in hun artikel niet voor niets de term ‘spagaat' tussen respect voor de autonomie van de patiënt en goed hulpverlenerschap. De weg naar de gedwongen opname is lang, moeizaam, frustrerend en ongewis. De zorgverlener zoekt naar andere wegen maar moet daarbij zorgvuldig afwegingen blijven maken. Juridische afwegingen soms waarvoor hij de kennis lang niet altijd in huis heeft.

We wachten met spanning af of het Wetsvoorstel verplichte geestelijke gezondheidszorg ,die de huidige Wet BOPZ  zal vervangen, hierin verbetering gaat brengen. Daarin staat de zorgbehoefte van de patiënt in ieder geval centraal.

 

Liesbeth van Beemen

Adviseur Korsakov Kenniscentrum



[1] S.L. van den Hooff en A. Goossensen, Zorgverleners in spagaat bij opname van patiënten zonder ziekte-inzicht. Tijdschrift voor gezondheidszorg en ethiek 2011;21(4):107-113.



 
terug
Please wait...