Erik Oudman

 

 

 

 

Titel project

Diagnostiek, Leren en geheugenrevalidatie bij het syndroom van Korsakov

 

 

 

   

Samenvatting

De focus van het promotieonderzoek is tweeledig:

1) het verbeteren van de diagnostiek bij de ziekte van Wernicke / syndroom van Korsakov

2) het verkrijgen van meer inzicht in het leervermogen en de cognitieve revalidatiemogelijkheden bij het syndroom van Korsakov.

 

De centrale conclusies aangaande de eerste focus van het promotieonderzoek tot dusver zijn:

 -          Zowel de ziekte van Wernicke als het syndroom van Korsakov  zijn onderbelichte aandoeningen die specialistische aandacht vragen aan behandelaars die werken met alcoholisten. Wanneer een alcoholist verward raakt  is het essentieel om thiamine-suppletie intraveneus of intramusculair aan te bieden, omdat er dan waarschijnlijk sprake is van de ziekte van Wernicke. De ziekte van Wernicke is reversibel. Wanneer de behandeling niet geboden wordt, dan kan dit leiden tot het syndroom van Korsakov of zelfs een chronisch verwarde toestand (chronisch delier) t.g.v. thiamine-tekort.

-          Voor het detecteren van het syndroom van Korsakov kunnen cognitieve screeningsinstrumenten van meerwaarde zijn, zoals de MoCA. Aanvullende neuropsychologische diagnostiek is een must om het cognitieve profiel en de cognitieve restfuncties te bepalen.

-          Mensen met het syndroom van Korsakov zijn zorgafhankelijk. Gezien de behoeften en wensen van deze specifieke doelgroep, sluit reguliere psychogeriatrische zorg onvoldoende aan, zoals naar voren komt uit onderzoek naar de kwaliteit van leven bij mensen met het syndroom van Korsakov.

 

De centrale conclusies aangaande de tweede focus van het promotieonderzoek tot dusver zijn:

 -          Mensen met het syndroom van Korsakov zijn nog steeds in staat om vaardigheden aan te leren of te leren op impliciet niveau, ondanks hun ernstige geheugenstoornissen in het bewuste geheugen.

-          De residuele vaardigheden kunnen ingezet worden voor succesvolle geheugenrevalidatie. Daarnaast kan het geheugen ondersteund worden met geheugensteunen, het geven van feedback tijdens het uitvoeren van een taak en middels foutloos leren. Foutloos leren is in het bijzonder effectief voor het aanleren van alledaagse vaardigheden.

  Contactgegevens

Korsakovcentrum Slingedael

Slinge 901

3086 EZ Rotterdam

010-2931555

e.oudman@leliezorggroep.nl

 

Universiteit Utrecht

Experimentele Psychologie

Faculteit Sociale Wetenschappen Heidelberglaan 1, kamer H0.07 3584 CS Utrecht

 

Promotor, co-promotor

Promotor: Prof. Dr. Albert Postma

Co-promotor:Dr. Stefan Van der Stigchel
Co-promotor: Dr. Tanja C.W. Nijboer

 

Gepromoveerd op 8-1-2016

Publicaties

1. E Oudman, TCW Nijboer, A Postma, JW Wijnia, S Van der Stigchel (2015). Procedural Learning and Memory Rehabilitation in Korsakoff’s Syndrome-a Review of the Literature. Neuropsychology review 25 (2), 134-148

2. E Oudman, A Postma, S van der Stigchel, B Appelhof, JW Wijnia, TCW Nijboer (2015). De MoCA en MMSE als screeningsinstrumenten voor alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen en het syndroom van Korsakov. Neuropraxis 19 (2), 39-43

3. JW Wijnia, E Oudman, EL Bresser, IJ Gerridzen, A van de Wiel, C Beuman, CL Mulder (2015). Need for Early Diagnosis of Mental and Mobility Changes in Wernicke Encephalopathy. Cognitive and Behavioral Neurology 27 (4), 215-221

4. E Oudman, JW Wijnia (2014). Evolution of quality of life in patients with Korsakoff's syndrome in a long-term care facility. International Psychogeriatrics 26 (12), 2073-2079

5. E Oudman, A Postma, S Van der Stigchel, B Appelhof, JW Wijnia, TCW Nijboer (2014). The Montreal Cognitive Assessment (MoCA) is Superior to the Mini Mental State Examination (MMSE) in Detection of Korsakoff’s Syndrome. The Clinical Neuropsychologist 28 (7), 1123-1132

6. E Oudman, S Van der Stigchel, TCW Nijboer, JW Wijnia, ML Seekles, A Postma (2014). Route learning in Korsakoff's syndrome: Residual acquisition of spatial memory despite profound amnesia. Journal of neuropsychology

7. E Oudman, JW Wijnia (2014). Korsakoff's syndrome is preventable. The American journal of emergency medicine 32 (11), 1417-1418

8. E Oudman, S Van der Stigchel, A Postma, JW Wijnia, TCW Nijboer (2014). A case of chronic Wernicke’s encephalopathy: a neuropsychological study. Frontiers in psychiatry 5

9. E Oudman, JW Wijnia (2014). BNF recommendations for the treatment of Wernicke's encephalopathy: lost in translation? Alcohol and alcoholism 49 (1), 118-118

10. E Oudman, TCW Nijboer, A Postma, JW Wijnia, S Kerklaan, K Lindsen, S Van der Stigchel (2013). Acquisition of an instrumental activity of daily living in patients with Korsakoff's syndrome: A comparison of trial and error and errorless learning. Neuropsychological rehabilitation 23 (6), 888-913

11. JW Wijnia, E Oudman (2013). Biomarkers of delirium as a clue to diagnosis and pathogenesis of Wernicke− Korsakoff syndrome. European Journal of Neurology 20 (12), 1531-1538 

12. E Oudman, E Zwart (2012). Quality of life of patients with Korsakoff's syndrome and patients with dementia: a cross-sectional study. Journal of the American Medical Directors Association 13 (9), 778-781

13. FA Oudman (2012). Elektroconvulsietherapie (ECT) als behandeling voor depressie bij dementerenden? 1. Neuropraxis 16 (4), 116-120

14. MG Bossong, JM Jansma, HH van Hell, G Jager, E Oudman, E Saliasi, RS Kahn, NF Ramsey (2012). Effects of δ9-tetrahydrocannabinol on human working memory function. Biological psychiatry 71 (8), 693-699

15. E Oudman (2012). Is Electroconvulsive Therapy (ECT) Effective and Safe for Treatment of Depression in Dementia?: A Short Review. The journal of ECT 28 (1), 34-38

16. E Oudman, S Van der Stigchel, AJ Wester, RPC Kessels, A Postma (2011). Intact memory for implicit contextual information in Korsakoff's amnesia. Neuropsychologia 49 (10), 2848-2855

17. Oudman E, Wijnia JW. BNF recommendations for the treatment of Wernicke's encephalopathy: lost in translation? Alcohol Alcohol. 2014 Jan-Feb;49(1):118. doi: 10.1093/alcalc/agt179. Epub 2013 Dec 12. PubMed PMID: 24334546.

18. Oudman E, Nijboer TC, Postma A, Wijnia JW, Kerklaan S, Lindsen K, Van der Stigchel S. Acquisition of an instrumental activity of daily living in patients with Korsakoff's syndrome: a comparison of trial and error and errorless learning. Neuropsychol Rehabil. 2013;23(6):888-913. doi:10.1080/09602011.2013.835738. Epub 2013 Sep 18. PubMed PMID: 24047431.

19. Oudman E, Zwart E. Quality of life of patients with Korsakoff's syndrome and patients with dementia: a cross-sectional study. J Am Med Dir Assoc. 2012 Nov;13(9):778-81. doi: 10.1016/j.jamda.2012.08.003. Epub 2012 Sep 13. PubMed PMID: 22980997.

20. Bossong MG, Jansma JM, van Hell HH, Jager G, Oudman E, Saliasi E, Kahn RS, Ramsey NF. Effects of δ9-tetrahydrocannabinol on human working memory function. Biol Psychiatry. 2012 Apr 15;71(8):693-9. doi: 10.1016/j.biopsych.2012.01.008. Epub 2012 Feb 17. PubMed PMID: 22341370.

21. Oudman E. Is electroconvulsive therapy (ECT) effective and safe for treatment of depression in dementia? A short review. J ECT. 2012 Mar;28(1):34-8. doi: 10.1097/YCT.0b013e31823a0f5a. Review. PubMed PMID: 22330702.

22. Oudman E, Van der Stigchel S, Wester AJ, Kessels RP, Postma A. Intact memory for implicit contextual information in Korsakoff's amnesia. Neuropsychologia. 2011 Aug;49(10):2848-55. doi: 10.1016/j.neuropsychologia.2011.06.010. Epub 2011 Jun 15. PubMed PMID: 21704050.